Thủ tục yêu cầu phong tỏa tài sản của người phải thi hành án: hướng dẫn chi tiết từ A đến Z (cập nhật 2026)

Bạn đã thắng kiện, bản án đã có hiệu lực, nhưng người phải thi hành án lại tìm cách rút sạch tiền trong tài khoản, chuyển tên tài sản cho người thân hoặc trì hoãn mọi nghĩa vụ? Đây là tình huống rất phổ biến, và cũng là lý do pháp luật thi hành án dân sự quy định các biện pháp bảo đảm thi hành án, trong đó phong tỏa tài khoản, tài sản ở nơi gửi giữ là công cụ nhanh và hiệu quả nhất để “giữ” tài sản của người phải thi hành án trước khi bị tẩu tán.

Bài viết này giúp bạn hiểu rõ phong tỏa tài sản là gì, khi nào được áp dụng, ai có thẩm quyền, trình tự thực hiện ra sao, thời hạn bao lâu, cách viết đơn đề nghị và những rủi ro pháp lý mà người yêu cầu cần biết.

1. Phong tỏa tài sản là gì?

Phong tỏa tài sản là việc cấm chuyển dịch, sử dụng, hủy hoại tài sản khi đã xác định được loại, số lượng, đặc điểm và giá trị của tài sản đó.

Trong thi hành án dân sự, phong tỏa là biện pháp bảo đảm, không phải biện pháp cưỡng chế. Điều này rất quan trọng:

• Biện pháp bảo đảm nhằm ngăn chặn người phải thi hành án tẩu tán, hủy hoại tài sản hoặc trốn tránh nghĩa vụ. Tài sản chỉ bị “đóng băng”, chưa bị xử lý để trả nợ.
• Biện pháp cưỡng chế (khấu trừ tiền trong tài khoản, kê biên, bán đấu giá…) mới là bước thực sự lấy tài sản để thanh toán cho người được thi hành án.

Nói cách khác, phong tỏa là bước “giữ chỗ” để các bước cưỡng chế sau đó có thể thực hiện được.

Biện pháp này gồm hai dạng:

1. Phong tỏa tài khoản: ví dụ tài khoản ngân hàng, tài khoản tại tổ chức tín dụng, ví điện tử hoặc tài khoản chứng khoán của người phải thi hành án.
2. Phong tỏa tài sản ở nơi gửi giữ: ví dụ tài sản đang gửi tại kho, ngân hàng (két sắt), tổ chức hoặc cá nhân nhận giữ hộ.

2. Khi nào được áp dụng biện pháp phong tỏa?

Biện pháp phong tỏa thường được áp dụng khi hội đủ các điều kiện sau:

• Đã có bản án, quyết định cần thi hành và có căn cứ thi hành án (quyết định thi hành án hoặc quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời cần thi hành).
• Người phải thi hành án có tài khoản hoặc tài sản gửi giữ tại một cơ quan, tổ chức, cá nhân xác định được.
• Có nguy cơ tẩu tán: cơ quan thi hành án có căn cứ cho rằng người phải thi hành án có thể rút tiền, chuyển nhượng, tặng cho, giấu giếm tài sản hoặc có hành vi khác nhằm trốn tránh nghĩa vụ.

Theo luật, khi cần ngăn chặn hành vi tẩu tán, hủy hoại tài sản hoặc hành vi khác nhằm trốn tránh việc thi hành án, người có thẩm quyền được áp dụng ngay biện pháp bảo đảm, không cần chờ hết thời hạn tự nguyện thi hành án. Đây là điểm khác biệt quan trọng so với các biện pháp cưỡng chế thông thường.

Một điều kiện thực tế cũng không kém phần quan trọng: thông tin về tài khoản, tài sản. Cơ quan thi hành án chỉ có thể ra quyết định phong tỏa nếu xác định rõ tài sản nằm ở đâu, do ai quản lý. Vì vậy, người được thi hành án nên chủ động cung cấp (hoặc tự xác minh) các thông tin như số tài khoản, ngân hàng, chi nhánh, địa chỉ nơi gửi giữ.

3. Ai có thẩm quyền phong tỏa?

Người có thẩm quyền ra quyết định phong tỏa là Chấp hành viên (và theo Luật 2025, còn có thể là người đứng đầu cơ quan thi hành án dân sự trong một số trường hợp). Chấp hành viên có thể:

• Tự mình áp dụng khi phát hiện nguy cơ tẩu tán, hủy hoại tài sản; hoặc
• Theo yêu cầu bằng văn bản của đương sự (thường là người được thi hành án).

Khi lựa chọn biện pháp, Chấp hành viên cân nhắc nội dung bản án, quyết định; tính chất, mức độ nghĩa vụ; điều kiện của người phải thi hành án; yêu cầu của đương sự và tình hình thực tế tại địa phương. Cần nhớ rằng đương sự chỉ có quyền yêu cầu, còn quyết định áp dụng hay không là do Chấp hành viên.

Nếu người đang quản lý tài sản không thực hiện theo yêu cầu của Chấp hành viên, Chấp hành viên có thể tổ chức cưỡng chế để kiểm tra hiện trạng, mở khóa, mở gói hoặc áp dụng các biện pháp cần thiết khác theo quy định của pháp luật.

4. Hồ sơ và đơn yêu cầu phong tỏa

4.1. Hồ sơ cần chuẩn bị

• Đơn đề nghị phong tỏa tài khoản, tài sản ở nơi gửi giữ để bảo đảm thi hành án;
• Bản sao bản án, quyết định (đã có hiệu lực pháp luật) và quyết định thi hành án (nếu đã có);
• Giấy tờ tùy thân của người yêu cầu (hoặc giấy ủy quyền hợp lệ nếu nhờ người khác thực hiện);
• Tài liệu, chứng cứ về tài khoản, tài sản của người phải thi hành án: số tài khoản, tên ngân hàng, số dư (nếu biết), địa chỉ nơi gửi giữ, loại tài sản gửi…;
• Tài liệu thể hiện nguy cơ tẩu tán (nếu có): tin nhắn, thông tin về việc rao bán tài sản, giao dịch bất thường…

4.2. Nội dung bắt buộc của đơn

Đơn nên thể hiện đầy đủ các nội dung sau:

1. Quốc hiệu, tiêu ngữ; tên đơn;
2. Cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền nhận đơn;
3. Thông tin người yêu cầu (họ tên, địa chỉ, số điện thoại);
4. Căn cứ: số, ngày của quyết định thi hành án; thông tin người phải thi hành án; nghĩa vụ phải thi hành (số tiền gốc, lãi);
5. Thông tin tài khoản, tài sản đề nghị phong tỏa;
6. Lý do, căn cứ pháp lý và nội dung đề nghị cụ thể;
7. Lời cam kết chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung đề nghị;
8. Ngày tháng, chữ ký của người yêu cầu.

5. Trình tự, thủ tục phong tỏa tài sản

5.1. Trường hợp thông thường: có quyết định phong tỏa

Bước 1: Nộp đơn và cung cấp thông tin. Người được thi hành án nộp đơn trực tiếp, qua bưu điện hoặc qua hình thức điện tử (nếu cơ quan thi hành án có hỗ trợ) kèm tài liệu chứng minh.

Bước 2: Chấp hành viên xem xét, xác minh. Chấp hành viên đánh giá nguy cơ tẩu tán, xác minh thông tin tài khoản, tài sản và quyết định có áp dụng phong tỏa hay không.

Bước 3: Ban hành quyết định phong tỏa. Quyết định xác định rõ số tiền phải thi hành án. Việc xác định rõ phạm vi là bắt buộc để tránh phong tỏa tràn lan, gây thiệt hại không đáng có cho người phải thi hành án và bên thứ ba.

Bước 4: Giao quyết định cho nơi quản lý tài khoản, tài sản. Chấp hành viên gửi ngay quyết định cho cơ quan, tổ chức, cá nhân đang quản lý tài khoản, tài sản (ví dụ ngân hàng). Việc giao nhận được lập thành biên bản, có chữ ký của Chấp hành viên và người nhận. Nếu người nhận không ký thì cần có chữ ký của người chứng kiến. Ngân hàng/tổ chức quản lý tự phong tỏa tương ứng nghĩa vụ + chi phí (nếu đủ) hoặc toàn bộ (nếu thiếu/không xác định được).

Bước 5: Xử lý khi bên nhận từ chối. Nếu người đại diện hoặc người có trách nhiệm nhận văn bản của tổ chức không nhận quyết định, Chấp hành viên lập biên bản về việc không nhận (có người làm chứng hoặc chứng kiến) và niêm yết quyết định tại trụ sở tổ chức đó. Người từ chối nhận phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và bồi thường nếu gây thiệt hại.

5.2. Trường hợp khẩn cấp: phong tỏa ngay

Có những tình huống chỉ cần chậm vài giờ là tiền đã bị rút hết. Với trường hợp cần phong tỏa ngay mà chưa kịp ban hành quyết định, pháp luật cho phép:

1. Chấp hành viên lập biên bản yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân đang quản lý tài khoản, tài sản phong tỏa ngay;
2. Trong thời hạn 24 giờ kể từ khi lập biên bản (theo quy định hiện hành trước đây), Chấp hành viên phải ra quyết định phong tỏa chính thức;
3. Nơi quản lý tài khoản, tài sản phải thực hiện ngay lập tức yêu cầu của Chấp hành viên;
4. Biên bản và quyết định phong tỏa trong trường hợp này phải được gửi ngay cho Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp để thực hiện việc kiểm sát.

Cơ chế này cho thấy phong tỏa là biện pháp có tính cấp bách, đồng thời có sự giám sát chặt chẽ của Viện kiểm sát để tránh lạm quyền.

6. Thời hạn phong tỏa

Phong tỏa không thể kéo dài vô thời hạn. Theo Luật Thi hành án dân sự, trong 10 ngày kể từ ngày có đủ căn cứ áp dụng biện pháp cưỡng chế, Chấp hành viên phải:

• Áp dụng biện pháp cưỡng chế (ví dụ khấu trừ tiền trong tài khoản, kê biên tài sản); hoặc
• Ra quyết định chấm dứt việc phong tỏa.

Nguyên tắc “phong tỏa phải đi liền với hành động tiếp theo” này nhằm bảo vệ quyền sở hữu, quyền kinh doanh của người phải thi hành án, đồng thời thúc đẩy cơ quan thi hành án xử lý dứt điểm vụ việc. 

Sau khi hết nhu cầu bảo đảm (đã thi hành xong, người phải thi hành án đã tự nguyện thực hiện, hoặc đã chuyển sang cưỡng chế), cơ quan thi hành án sẽ chấm dứt việc phong tỏa theo quy định.

7. Trách nhiệm khi yêu cầu phong tỏa không đúng

Yêu cầu phong tỏa là một quyền, nhưng cũng đi kèm trách nhiệm. Theo quy định về biện pháp bảo đảm thi hành án:

• Người yêu cầu áp dụng biện pháp bảo đảm phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về yêu cầu của mình;
• Nếu yêu cầu không đúng và gây thiệt hại cho người bị áp dụng hoặc cho người thứ ba thì người yêu cầu phải bồi thường.

Ví dụ: bạn yêu cầu phong tỏa một tài khoản mà sau đó được xác định không thuộc sở hữu của người phải thi hành án, khiến chủ tài khoản bị thiệt hại do không thể giao dịch. Trong trường hợp này, bạn có thể phải bồi thường. Vì vậy, hãy xác minh kỹ thông tin trước khi nộp đơn, và chỉ yêu cầu phong tỏa ở mức vừa đủ để bảo đảm nghĩa vụ.

Lưu ý:

1. Hành động sớm. Thời điểm tốt nhất để yêu cầu là ngay khi có cơ sở cho thấy người phải thi hành án đang tìm cách tẩu tán. Chậm trễ có thể khiến tài sản không còn.
2. Cung cấp thông tin càng cụ thể càng tốt. Số tài khoản, ngân hàng, chi nhánh, địa chỉ kho bãi, biển số xe… giúp Chấp hành viên ra quyết định nhanh và chính xác.
3. Đề nghị đúng phạm vi. Phong tỏa số tiền tương ứng với nghĩa vụ thi hành án (gốc, lãi, chi phí) thay vì toàn bộ tài sản.
4. Lưu giữ chứng cứ. Biên lai nộp đơn, tài liệu chứng minh nguy cơ tẩu tán, văn bản trao đổi với cơ quan thi hành án.
5. Theo dõi tiến độ. Sau khi phong tỏa, cần phối hợp để Chấp hành viên chuyển sang biện pháp cưỡng chế kịp thời, vì thời hạn phong tỏa là có hạn.
6. Lưu ý tài sản đã bị áp dụng biện pháp. Theo hướng dẫn tại Nghị định 152/2026/NĐ-CP, nếu tài sản đã bị áp dụng biện pháp ngăn chặn, biện pháp khẩn cấp tạm thời, biện pháp bảo đảm hay cưỡng chế mà vẫn phát sinh giao dịch liên quan thì tài sản đó vẫn bị kê biên, xử lý để thi hành án. Đây là điểm có lợi cho người được thi hành án.
7. Cân nhắc nhờ luật sư. Khi vụ việc phức tạp (nhiều tài sản, tài sản đứng tên người khác, doanh nghiệp), việc có luật sư đồng hành giúp tránh sai sót về hồ sơ và rủi ro bồi thường.

Phân biệt phong tỏa trong thi hành án và phong tỏa do Tòa án áp dụng

Nhiều người nhầm lẫn giữa hai khái niệm này:

Hai biện pháp này nối tiếp nhau: nếu trong giai đoạn xét xử đã có phong tỏa theo BPKCTT, khi bản án có hiệu lực, Chấp hành viên có thể tiếp tục áp dụng biện pháp bảo đảm hoặc cưỡng chế phù hợp.

11. Câu hỏi thường gặp

Tôi có thể tự yêu cầu phong tỏa không, hay phải thông qua Tòa án? Sau khi bản án có hiệu lực và đã vào giai đoạn thi hành án, bạn gửi đơn trực tiếp cho cơ quan thi hành án dân sự. Tòa án chỉ có thẩm quyền áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời trong giai đoạn giải quyết vụ án.

Cơ quan thi hành án có bắt buộc phải phong tỏa khi tôi yêu cầu không? Không bắt buộc. Chấp hành viên sẽ xem xét tính hợp lý, tính cấp thiết và căn cứ của yêu cầu rồi quyết định.

Tôi không biết người phải thi hành án có tài khoản ở ngân hàng nào thì sao? Bạn có thể đề nghị cơ quan thi hành án xác minh điều kiện thi hành án, hoặc tự xác minh theo quyền của mình. Luật mới còn nhấn mạnh việc chuyển đổi số và kết nối cơ sở dữ liệu thi hành án, hứa hẹn thuận lợi hơn cho việc tra cứu thông tin.

Phong tỏa có làm mất quyền sở hữu tài sản của người bị thi hành án không? Không. Phong tỏa chỉ cấm chuyển dịch, sử dụng, hủy hoại tài sản trong thời gian áp dụng. Tài sản chỉ bị xử lý (bán đấu giá, khấu trừ) khi có quyết định cưỡng chế.

Ai phải chịu chi phí liên quan? Chi phí cưỡng chế và xác minh được quy định riêng trong Luật Thi hành án dân sự 2025 và nghị định hướng dẫn. Bạn nên hỏi cơ quan thi hành án để nắm rõ trường hợp cụ thể.

Thời hiệu yêu cầu thi hành án là bao lâu? Theo Luật 2025, đương sự gửi yêu cầu thi hành án trong thời hiệu 05 năm kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật. Vì vậy đừng để quá thời hiệu mới tìm cách thi hành.

Kết luận

Phong tỏa tài khoản, tài sản ở nơi gửi giữ là biện pháp bảo đảm thi hành án có hiệu quả cao nếu được sử dụng đúng lúc, đúng phạm vi và có đầy đủ căn cứ. Để thực hiện thành công, người được thi hành án cần: (1) nắm vững văn bản pháp luật hiện hành, đặc biệt là Luật Thi hành án dân sự 2025 có hiệu lực từ 01/07/2026; (2) chuẩn bị đơn đề nghị và chứng cứ đầy đủ; (3) xác minh kỹ thông tin tài sản; và (4) phối hợp chặt chẽ với Chấp hành viên để chuyển sang giai đoạn cưỡng chế trong thời hạn luật định.

Nếu vụ việc của bạn phức tạp hoặc giá trị lớn, hãy tham khảo ý kiến luật sư hoặc trực tiếp liên hệ cơ quan thi hành án dân sự nơi bạn nộp yêu cầu để được hướng dẫn chính xác nhất.

Lưu ý: Bài viết mang tính chất tham khảo, không thay thế cho tư vấn pháp lý cụ thể. Quy định pháp luật có thể thay đổi, vui lòng kiểm tra văn bản hiện hành trước khi áp dụng.

Văn phòng Luật sư Châu Đốc – Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh
📍 Địa chỉ: 92/49/7/20 Nguyễn Thị Chạy, khu phố Chiêu Liêu, Phường Dĩ An, Thành phố Hồ Chí Minh.
📞 Điện thoại: 0987 79 16 32
✉️ Email: luattamduc.law@gmail.com
🌐 Website: luattamduc.vn
📘 Facebook: Luật sư Dân sự
🎵 TikTok: @luatsutuvantphcm
📍 Google Maps: Xem bản đồ
🕐 Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7 (8:00 – 17:00)