Tạt sơn, ném chất bẩn vào nhà người khác để đòi nợ: Có bị xử phạt? (Cập nhật quy định mới nhất 2026)

Thời gian qua, tình trạng một số đối tượng đòi nợ thuê hoặc chủ nợ tự ý mang sơn, dầu nhớt, mắm tôm, chất thải… tạt hoặc ném vào nhà con nợ để gây sức ép trả tiền vẫn diễn ra ở nhiều địa phương. Đây không đơn thuần là chuyện “dằn mặt” cho hả giận mà là hành vi có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự với mức án tới hàng chục năm tù nếu gây hậu quả nghiêm trọng.

Bài viết dưới đây hệ thống lại toàn bộ khung pháp lý hiện hành, trong đó có những thay đổi quan trọng vừa được Chính phủ ban hành, để bạn đọc nắm rõ quyền và nghĩa vụ của mình.

1. Vì sao hành vi này bị coi là vi phạm pháp luật?

Về bản chất, sơn, dầu nhớt, mắm tôm hay các loại chất thải đều rất khó tẩy rửa, có mùi hôi khó chịu, bám dính lâu dài lên tường, cửa, xe cộ và các vật dụng khác. Khi bị tạt vào nhà, gia đình nạn nhân phải gánh chịu đồng thời hai loại thiệt hại:

• Thiệt hại vật chất: tài sản (nhà cửa, xe, đồ dùng) bị bẩn, hư hỏng, phải tốn kém để sửa chữa, vệ sinh hoặc thay mới.
• Thiệt hại tinh thần: các thành viên trong gia đình, đặc biệt là người già và trẻ nhỏ, thường xuyên sống trong tâm lý lo sợ, bất an vì không biết đối tượng sẽ còn tiếp tục hành động gì.

Ngoài ra, hành vi tạt chất bẩn thường diễn ra ở khu dân cư, nơi có đông người qua lại, gây ảnh hưởng đến vệ sinh chung, mỹ quan đô thị và tâm lý hoang mang cho cả những hộ gia đình xung quanh chứ không riêng gì “con nợ”.

Chính vì những hệ lụy đó, pháp luật Việt Nam xác định đây là hành vi vi phạm trật tự công cộng, xâm phạm quyền sở hữu tài sản của người khác, và tùy mức độ có thể bị xử lý theo hai hướng: xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

2. Mức phạt hành chính: 

Ngày 30/10/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định 282/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 15/12/2025, thay thế toàn bộ Nghị định 144/2021/NĐ-CP. Theo văn bản mới, hành vi này được chuyển sang quy định tại khoản 4 Điều 8 Nghị định 282/2025/NĐ-CP (nhóm hành vi vi phạm quy định về trật tự công cộng) với mức phạt đã được nâng lên 4-6 triệu đồng, thay vì 3-5 triệu đồng như trước.

Cụ thể, khoản 4 Điều 8 Nghị định 282/2025/NĐ-CP quy định phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng đối với một trong các hành vi, trong đó có: đổ, ném chất thải, chất bẩn, hóa chất, gạch, đất, đá, cát hoặc vật khác vào nhà ở, nơi ở, vào người, đồ vật, tài sản của người khác, vào trụ sở cơ quan, tổ chức, nơi làm việc, nơi sản xuất kinh doanh, mục tiêu hoặc vọng gác bảo vệ mục tiêu.

Việc tăng mức phạt nằm trong chủ trương chung của Nghị định 282/2025/NĐ-CP là nâng mức xử phạt đối với nhiều nhóm hành vi gây rối trật tự công cộng mang tính phổ biến, gây bức xúc trong nhân dân, nhằm tăng tính răn đe.

Hình thức xử phạt bổ sung và khắc phục hậu quả

Bên cạnh phạt tiền, người vi phạm còn có thể bị áp dụng:

• Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm (ví dụ: số sơn, chất bẩn còn lại, phương tiện dùng để chở, tạt chất bẩn).
• Trục xuất nếu người vi phạm là người nước ngoài, tùy theo tính chất, mức độ và hậu quả.
• Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu — tức người vi phạm phải bỏ chi phí để làm sạch, sửa chữa lại phần tài sản đã bị hư hỏng, dây bẩn.

Lưu ý: mức phạt hành chính nêu trên chỉ áp dụng khi hành vi chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Nếu hậu quả nghiêm trọng hơn, cơ quan chức năng sẽ xem xét xử lý hình sự theo các tội danh dưới đây.

3. Khi nào bị xử lý hình sự?

Trên thực tế xét xử, hành vi tạt sơn, ném chất bẩn để đòi nợ thường bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo một trong hai tội sau, tùy vào việc hành vi gây ảnh hưởng đến trật tự nơi công cộng hay chủ yếu gây thiệt hại tài sản.

3.1. Tội gây rối trật tự công cộng (Điều 318 Bộ luật Hình sự 2015)

Nếu việc tạt sơn, ném chất bẩn xảy ra ở khu vực đông người, ảnh hưởng đến nhiều hộ dân xung quanh, gây mất an ninh trật tự chung thì có thể cấu thành tội gây rối trật tự công cộng.

Theo Điều 318 Bộ luật Hình sự năm 2015 (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự năm 2017 và Luật số 86/2025/QH15 năm 2025 — riêng nội dung Điều 318 không có thay đổi qua các lần sửa đổi này), người nào gây rối trật tự công cộng gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội, hoặc đã từng bị xử phạt hành chính/kết án về hành vi này mà còn tái phạm, thì bị xử lý như sau:

• Khung cơ bản (khoản 1): phạt tiền từ 5-50 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm, hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm.
• Khung tăng nặng (khoản 2): phạt tù từ 2-7 năm nếu thuộc một trong các trường hợp như: có tổ chức; dùng vũ khí, hung khí hoặc có hành vi phá phách; hành hung người can thiệp bảo vệ trật tự công cộng; gây cản trở giao thông nghiêm trọng hoặc gây đình trệ hoạt động công cộng…

Như vậy, người thuê hoặc trực tiếp thực hiện hành vi tạt sơn, mắm tôm đòi nợ ở nơi công cộng có thể đối mặt mức án tù lên đến 7 năm nếu thuộc tình tiết tăng nặng.

3.2. Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản (Điều 178 Bộ luật Hình sự 2015)

Nếu hành vi tạt chất bẩn khiến tài sản của nạn nhân (nhà cửa, xe cộ, đồ đạc…) bị hư hỏng có giá trị xác định được, người vi phạm có thể bị xử lý về tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản theo Điều 178 Bộ luật Hình sự 2015. Các khung hình phạt cụ thể như sau:

• Khoản 1: Tài sản thiệt hại từ 2 triệu đến dưới 50 triệu đồng, hoặc dưới 2 triệu đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp: đã bị xử phạt hành chính về hành vi này mà còn vi phạm; đã bị kết án về tội này chưa được xóa án tích mà còn vi phạm; gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội; tài sản là phương tiện kiếm sống chính của nạn nhân và gia đình họ; tài sản là di vật, cổ vật — thì bị phạt tiền từ 10-50 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.
• Khoản 2: Thiệt hại tài sản từ 50 triệu đến dưới 200 triệu đồng, hoặc phạm tội có tổ chức, dùng chất nguy hiểm về cháy nổ… thì bị phạt tù từ 2-7 năm.
• Khoản 3: Thiệt hại tài sản từ 200 triệu đến dưới 500 triệu đồng thì bị phạt tù từ 5-10 năm.
• Khoản 4: Thiệt hại tài sản từ 500 triệu đồng trở lên thì bị phạt tù từ 10-20 năm.
• Hình phạt bổ sung: phạt tiền từ 10-100 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1-5 năm.

Nếu hành vi tạt sơn, chất bẩn chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm (ví dụ giá trị thiệt hại tài sản dưới 2 triệu đồng và không thuộc các trường hợp nêu trên), người vi phạm sẽ bị xử phạt hành chính theo khoản 2 Điều 18 Nghị định 282/2025/NĐ-CP (thay thế quy định tương ứng tại Nghị định 144/2021/NĐ-CP), với mức phạt tiền từ 3-5 triệu đồng đối với hành vi hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của cá nhân, tổ chức khác.

4. Vì sao đòi nợ theo kiểu tạt sơn, chất bẩn là “con dao hai lưỡi”?

Nhiều người cho rằng tạt sơn, mắm tôm là cách đòi nợ “nhẹ nhàng”, không dùng bạo lực trực tiếp nên ít rủi ro pháp lý hơn so với đe dọa, hành hung. Thực tế hoàn toàn ngược lại:

• Đây là hành vi công khai, để lại dấu vết vật chất rõ ràng (vết sơn, mùi hôi, camera an ninh, lời khai hàng xóm…), nên rất dễ bị thu thập chứng cứ và xử lý.
• Người thuê người khác thực hiện hành vi (thuê “giang hồ” đi tạt sơn) cũng bị coi là đồng phạm hoặc chịu trách nhiệm với vai trò tổ chức, xúi giục theo quy định về gây rối trật tự công cộng, thậm chí có thể bị xử lý nặng hơn người trực tiếp thực hiện nếu là người chủ mưu.
• Nếu hành vi lặp lại nhiều lần, có tổ chức, hoặc đối tượng đã từng bị xử phạt hành chính mà còn tái phạm, khả năng bị xử lý hình sự là rất cao — dù giá trị thiệt hại tài sản không lớn.
• Về mặt dân sự, việc đòi nợ bằng thủ đoạn trái pháp luật không làm phát sinh thêm quyền lợi cho chủ nợ; ngược lại, chủ nợ có thể phải bồi thường thiệt hại về tài sản và tinh thần cho chính con nợ — người đáng lẽ đang có nghĩa vụ trả tiền cho mình.

5. Người bị hại nên làm gì?

Nếu là nạn nhân của hành vi tạt sơn, chất bẩn, người bị hại nên:

1. Không tự ý dọn dẹp, xóa dấu vết ngay mà cần chụp ảnh, quay video hiện trường, giữ nguyên vật chứng (nếu có thể) để làm bằng chứng.
2. Trình báo ngay với công an phường/xã nơi xảy ra sự việc, kèm theo hình ảnh, video, lời khai của người làm chứng (hàng xóm, camera an ninh…).
3. Yêu cầu cơ quan chức năng giám định thiệt hại tài sản nếu tài sản bị hư hỏng, làm căn cứ xác định mức xử phạt hành chính hay khởi tố hình sự.
4. Nếu việc đòi nợ đi kèm hành vi đe dọa, khủng bố tinh thần lặp đi lặp lại, có thể trình báo đồng thời về hành vi cưỡng đoạt tài sản hoặc đe dọa giết người nếu có đủ dấu hiệu, để cơ quan điều tra xem xét toàn diện vụ việc.

6. Kết luận

Tóm lại, hành vi tạt sơn, ném chất bẩn (dầu, mắm tôm, chất thải…) vào nhà người khác để đòi nợ luôn là hành vi vi phạm pháp luật, dù mục đích là gì. Từ ngày 15/12/2025, mức phạt hành chính cho hành vi này đã tăng lên 4-6 triệu đồng theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP (thay cho mức 3-5 triệu đồng trước đây theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP đã hết hiệu lực).

Nếu hành vi gây ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự nơi công cộng hoặc làm hư hỏng tài sản có giá trị từ 2 triệu đồng trở lên (hoặc dưới 2 triệu đồng nhưng thuộc các trường hợp đặc biệt), người thực hiện có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội gây rối trật tự công cộng (Điều 318) với mức án tối đa 7 năm tù, hoặc tội hủy hoại/cố ý làm hư hỏng tài sản (Điều 178) với mức án tối đa lên tới 20 năm tù nếu thiệt hại đặc biệt lớn.

Việc đòi nợ, dù chính đáng đến đâu, cần thực hiện thông qua các biện pháp hợp pháp như thương lượng, hòa giải, khởi kiện dân sự ra tòa án hoặc yêu cầu cơ quan thi hành án can thiệp, thay vì sử dụng các thủ đoạn mang tính đe dọa, khủng bố tinh thần người khác — bởi lẽ chính người “đòi nợ” mới là người có nguy cơ đối mặt với vòng lao lý.

Thông tin liên hệ:

Văn phòng Luật sư Châu Đốc – Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh
📍 Địa chỉ: 92/49/7/20 Nguyễn Thị Chạy, khu phố Chiêu Liêu, Phường Dĩ An, Thành phố Hồ Chí Minh.
📞 Điện thoại: 0987 79 16 32
✉️ Email: luattamduc.law@gmail.com
🌐 Website: luattamduc.vn
📘 Facebook: Luật sư Dân sự
🎵 TikTok: @luatsutuvantphcm
📍 Google Maps: Xem bản đồ
🕐 Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7 (8:00 – 17:00)