Luật Tâm Đức – Tự ý vào nhà sau khi bản án có hiệu lực nhưng chưa thi hành xong có vi phạm pháp luật không? 

Luật Tâm Đức – Sau khi bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật nhưng chưa được thi hành xong, nhiều người vẫn cho rằng mình còn quyền quay lại nhà, tự ý vào ở, lấy tài sản hoặc quản lý nhà đất đang tranh chấp. Tuy nhiên, quan điểm này không phải lúc nào cũng đúng và có thể dẫn đến vi phạm pháp luật nghiêm trọng.

1. Bản án có hiệu lực nhưng chưa thi hành xong được hiểu như thế nào?

Bản án, quyết định của Tòa án được coi là có hiệu lực pháp luật khi:

• Hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị theo quy định; hoặc

• Đã được xét xử phúc thẩm.

Tuy nhiên, bản án có hiệu lực không đồng nghĩa với việc đã thi hành xong. Trong thực tế, nhiều trường hợp:

• Chưa giao nhà, giao đất theo nội dung bản án

• Chưa tổ chức cưỡng chế thi hành án

• Nghĩa vụ thi hành án vẫn đang trong quá trình thực hiện

Theo quy định pháp luật, việc thi hành bản án phải do cơ quan thi hành án có thẩm quyền tổ chức. Các bên liên quan không được tự ý thực hiện hành vi chiếm giữ, quản lý hoặc sử dụng nhà ở khi chưa có quyết định và sự phối hợp của cơ quan thi hành án.

👉 Đây là điểm mấu chốt cần hiểu đúng để tránh những rủi ro pháp lý khi cho rằng “bản án đã có hiệu lực thì được tự ý vào nhà”.

2. Tự ý vào nhà sau khi bản án có hiệu lực nhưng chưa thi hành xong có vi phạm pháp luật không?

👉 Có thể bị coi là vi phạm pháp luật, dù bản án đã có hiệu lực.

Luật Tâm Đức – Theo nguyên tắc chung của pháp luật, quyền và nghĩa vụ theo bản án chỉ được thực hiện thông qua thủ tục thi hành án. Khi cơ quan thi hành án chưa tổ chức giao nhà, cưỡng chế hoặc bàn giao tài sản, thì cá nhân không có quyền tự ý vào nhà, kể cả người được tuyên thắng kiện.

Trong các trường hợp sau, hành vi tự ý vào nhà thường bị xác định là trái pháp luật:

• Nhà đang do người khác quản lý, sử dụng hợp pháp

• Nhà đang thuộc diện kê biên, niêm phong hoặc chờ xử lý thi hành án

• Chưa có biên bản giao nhà, giao tài sản của chấp hành viên

⚠️ Việc cho rằng “bản án có hiệu lực thì được toàn quyền vào nhà” là hiểu sai pháp luật, dễ dẫn đến rủi ro bị xử phạt hoặc truy cứu trách nhiệm.

3. Tự ý vào nhà khi bản án đã có hiệu lực nhưng chưa thi hành xong bị xử lý ra sao?

Tùy vào tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi, người tự ý vào nhà trong giai đoạn chờ thi hành án có thể bị xử lý từ hành chính đến hình sự.

3.1. Xử phạt hành chính

Trường hợp hành vi chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính nếu:

• Tự ý vào nhà khi không được sự đồng ý của người đang quản lý, sử dụng hợp pháp

• Gây mất trật tự, tranh chấp, xô xát

• Không chấp hành yêu cầu của chấp hành viên hoặc chính quyền địa phương

Ngoài tiền phạt, người vi phạm còn có thể bị buộc chấm dứt hành vi vi phạm, khôi phục lại tình trạng ban đầu của nhà ở.

---

3.2. Truy cứu trách nhiệm hình sự

Trong trường hợp nghiêm trọng, hành vi tự ý vào nhà có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về các tội danh như:

• Tội xâm phạm chỗ ở của người khác, khi xâm nhập trái phép vào nơi ở hợp pháp

• Tội cản trở việc thi hành án, nếu hành vi nhằm chống đối, kéo dài hoặc làm vô hiệu việc thi hành bản án

Đặc biệt, nguy cơ xử lý hình sự sẽ cao hơn nếu có các hành vi:

• Thay khóa, chiếm giữ nhà trái phép

• Dùng vũ lực, đe dọa hoặc tụ tập đông người

• Di chuyển, hủy hoại hoặc tẩu tán tài sản trong nhà

---

👉 Thực tế cho thấy, nhiều người dù “thắng kiện” vẫn bị xử lý chỉ vì nóng vội, tự ý vào nhà khi chưa có quyết định thi hành án.

4. Người được tuyên có quyền theo bản án cần làm gì để nhận nhà đúng pháp luật?

Khi bản án đã có hiệu lực nhưng chưa thi hành xong, người được tuyên có quyền đối với nhà ở không nên tự ý vào nhà mà cần thực hiện đúng trình tự thi hành án theo quy định pháp luật.

Cụ thể, người có quyền nên:

✅ Nộp đơn yêu cầu thi hành án tại cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền trong thời hạn luật định
✅ Phối hợp với chấp hành viên trong quá trình xác minh, lập hồ sơ và tổ chức thi hành án
✅ Yêu cầu áp dụng biện pháp cưỡng chế nếu bên phải thi hành án không tự nguyện giao nhà
✅ Ghi nhận và cung cấp chứng cứ nếu có hành vi chống đối, cản trở thi hành án

⚠️ Việc thực hiện đúng thủ tục không chỉ giúp nhận nhà hợp pháp, mà còn tránh nguy cơ bị xử phạt hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự do hành vi nóng vội, tự ý.

---

👉 Trên thực tế, rất nhiều tranh chấp phát sinh không phải do bản án sai, mà do cách thực hiện quyền sau khi có bản án không đúng pháp luật.

5. Những hiểu lầm phổ biến khi bản án đã có hiệu lực nhưng chưa thi hành xong

Trong thực tế thi hành án, nhiều người dù có bản án trong tay vẫn mắc sai lầm nghiêm trọng do hiểu chưa đúng quy định pháp luật. Dưới đây là những hiểu lầm thường gặp:

❌ “Bản án có hiệu lực thì tôi toàn quyền vào nhà”
→ Sai. Khi chưa có quyết định và biên bản giao nhà của cơ quan thi hành án, cá nhân không được tự ý vào nhà.

❌ “Nhà là của tôi theo bản án nên không cần chấp hành viên”
→ Sai. Thi hành án là thẩm quyền độc quyền của cơ quan thi hành án, không phải của cá nhân.

❌ “Chưa cưỡng chế thì tôi vào trước cũng không sao”
→ Sai. Việc tự ý vào nhà có thể bị xem là xâm phạm chỗ ở hoặc cản trở thi hành án.

❌ “Chỉ vào xem nhà, không ở thì không vi phạm”
→ Không đúng. Chỉ cần xâm nhập trái phép đã có thể bị xử lý, không phụ thuộc vào việc có ở lại hay không.

👉 Những hiểu lầm này là nguyên nhân khiến nhiều người từ chỗ được pháp luật bảo vệ lại rơi vào thế vi phạm.

6. Phân biệt quyền sở hữu theo bản án và quyền chiếm hữu, sử dụng nhà ở khi chưa thi hành án

Một trong những nguyên nhân khiến nhiều người tự ý vào nhà sau khi bản án có hiệu lực là do nhầm lẫn giữa quyền sở hữu và quyền chiếm hữu, sử dụng nhà ở.

Theo pháp luật, bản án có hiệu lực có thể xác lập:

• Quyền sở hữu nhà ở, quyền sử dụng đất; hoặc

• Nghĩa vụ giao nhà, trả nhà của bên phải thi hành án.

Tuy nhiên, khi chưa có quyết định và biên bản thi hành án, thì:

• Quyền chiếm hữu, quản lý và sử dụng thực tế nhà ở vẫn do người đang quản lý hợp pháp hoặc do cơ quan thi hành án giám sát;

• Người được tuyên có quyền chưa được tự mình thực hiện việc chiếm giữ nhà.

👉 Nói cách khác, quyền theo bản án ≠ quyền tự ý vào nhà khi chưa thi hành án xong.

Việc phân biệt rõ hai khái niệm này giúp:

• Tránh hành vi xâm nhập chỗ ở trái phép

• Tránh bị xử lý về hành vi cản trở thi hành án

• Bảo vệ đúng và trọn vẹn quyền lợi hợp pháp của người được thi hành án

 

7. Kết luận: Không tự ý vào nhà khi bản án chưa được thi hành xong

Dù bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật, nhưng khi chưa được thi hành xong, cá nhân không có quyền tự ý vào nhà, chiếm giữ hoặc sử dụng nhà ở nếu chưa có quyết định và biên bản bàn giao của cơ quan thi hành án.

Việc nóng vội, tự ý hành động không những không giúp thực hiện quyền theo bản án nhanh hơn, mà còn có thể dẫn đến:

• Bị xử phạt hành chính

• Bị truy cứu trách nhiệm hình sự

• Làm kéo dài, phức tạp thêm quá trình thi hành án

👉 Cách an toàn và đúng pháp luật nhất là thực hiện quyền thông qua cơ quan thi hành án dân sự, phối hợp chặt chẽ với chấp hành viên và tuân thủ đầy đủ trình tự, thủ tục theo quy định.

Thông tin liên hệ:

Văn phòng Luật sư Châu Đốc – Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh
📍 Địa chỉ: 92/49/7/20 Nguyễn Thị Chạy, khu phố Chiêu Liêu, Phường Dĩ An, Thành phố Hồ Chí Minh.
📞 Điện thoại: 0987 79 16 32
✉️ Email: luattamduc.law@gmail.com
🌐 Website: luattamduc.vn
📘 Facebook: Luật sư Dân sự
🎵 TikTok: @luatsutuvantphcm
📍 Google Maps: Xem bản đồ
🕐 Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7 (8:00 – 17:00)