Rất nhiều người tìm đến luật sư trong tâm trạng bối rối và mệt mỏi khi vợ hoặc chồng đột ngột bỏ đi, mất liên lạc trong thời gian dài, không biết đang ở đâu, còn sống hay đã chết. Cuộc hôn nhân trên giấy tờ vẫn tồn tại, nhưng thực tế đời sống chung đã chấm dứt, quyền và nghĩa vụ vợ chồng không còn được thực hiện.

Nội dung trang

Trong hoàn cảnh đó, câu hỏi thường được đặt ra là: “Không liên lạc được với vợ/chồng thì có ly hôn đơn phương được không? Có cần phải đợi đủ thời gian để tuyên bố mất tích hay không?” Trên thực tế, không phải trường hợp nào cũng phải làm thủ tục tuyên bố mất tích, và cũng không ít hồ sơ ly hôn bị kéo dài chỉ vì xác định sai hướng xử lý ngay từ đầu.

Bài viết này, dưới góc nhìn của luật sư tư vấn hôn nhân và gia đình, sẽ giúp bạn hiểu rõ khi nào có thể ly hôn đơn phương, khi nào cần tuyên bố mất tích, cũng như cách lựa chọn phương án phù hợp nhất để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình khi vợ hoặc chồng đã mất liên lạc, mất tích.

Vợ/chồng mất tích, mất liên lạc có ly hôn đơn phương được hay không? (mới nhất 2025)

I. Phân biệt “mất liên lạc” và “mất tích” – Xác định đúng để không đi sai hướng pháp lý

Trong quá trình tư vấn, luật sư thường gặp rất nhiều trường hợp khách hàng cho rằng: “Vợ/chồng tôi bỏ đi mấy năm rồi, chắc được xem là mất tích”. Tuy nhiên, trên thực tế, không phải cứ không liên lạc được là pháp luật coi là mất tích. Việc nhầm lẫn giữa hai khái niệm này là nguyên nhân chính khiến nhiều hồ sơ ly hôn bị kéo dài hoặc bị Tòa án yêu cầu làm lại thủ tục.

1. Mất liên lạc – tình trạng phổ biến nhưng chưa có giá trị pháp lý đặc biệt

“Mất liên lạc” được hiểu là trường hợp vợ hoặc chồng:

Không còn liên hệ với gia đình, người thân
Không xác định được nơi cư trú, nơi làm việc hiện tại
Không tham gia thực hiện quyền, nghĩa vụ vợ chồng
Chưa có bất kỳ quyết định nào của Tòa án xác nhận tình trạng pháp lý

Trong trường hợp này, người vắng mặt vẫn được coi là đang tồn tại về mặt pháp lý. Do đó, khi muốn ly hôn, người còn lại không thể lấy lý do “mất tích” mà phải thực hiện ly hôn đơn phương theo thủ tục thông thường, kèm theo việc chứng minh tình trạng hôn nhân đã thực sự đổ vỡ.

👉 Trên thực tế, rất nhiều vụ ly hôn vẫn được Tòa án giải quyết dù bị đơn không xuất hiện, thông qua hình thức niêm yết, xét xử vắng mặt theo quy định tố tụng.

2. Mất tích – tình trạng pháp lý phải do Tòa án tuyên bố

Khác với mất liên lạc, mất tích là một tình trạng pháp lý đặc biệt, chỉ được xác lập khi có quyết định của Tòa án.

Theo Điều 68 Bộ luật Dân sự 2015, một người chỉ bị coi là mất tích khi:

Biệt tích từ 02 năm liên tục trở lên
Đã áp dụng đầy đủ các biện pháp thông báo, tìm kiếm theo luật định
Có Quyết định tuyên bố mất tích của Tòa án có hiệu lực pháp luật

Khi đã bị tuyên bố mất tích, người đó:

Bị hạn chế tham gia các quan hệ pháp luật
Không trực tiếp thực hiện quyền, nghĩa vụ vợ chồng
Tạo căn cứ pháp lý đặc biệt để Tòa án giải quyết ly hôn nhanh hơn nếu người còn lại có yêu cầu

👉 Đây là điểm mấu chốt mà người có nhu cầu ly hôn cần hiểu rõ để lựa chọn đúng thủ tục ngay từ đầu, tránh mất thêm thời gian và chi phí không cần thiết.

3. Vì sao việc phân biệt hai khái niệm này lại đặc biệt quan trọng?

Việc xác định đúng vợ/chồng đang mất liên lạc hay đã đủ điều kiện tuyên bố mất tích sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến:

Hình thức ly hôn (đơn phương thông thường hay ly hôn với người mất tích)
Trình tự, thủ tục tố tụng
Thời gian giải quyết vụ việc
Khả năng Tòa án chấp nhận đơn ngay từ đầu

Trong thực tế, nhiều trường hợp có thể ly hôn ngay nhưng lại chọn nhầm hướng tuyên bố mất tích, khiến quá trình kéo dài thêm nhiều tháng. Ngược lại, có những trường hợp bắt buộc phải tuyên bố mất tích, nếu không Tòa án sẽ không đủ căn cứ giải quyết ly hôn.

II. Vợ/chồng mất liên lạc có ly hôn đơn phương được không? – Luật sư tư vấn cụ thể

Một trong những câu hỏi phổ biến nhất mà luật sư nhận được là: “Vợ/chồng tôi bỏ đi đã lâu, không liên lạc được, vậy tôi có thể nộp đơn ly hôn ngay hay bắt buộc phải làm thủ tục tuyên bố mất tích?”
Trên thực tế, pháp luật không cấm ly hôn đơn phương trong trường hợp vợ hoặc chồng mất liên lạc. Tuy nhiên, việc Tòa án có chấp nhận giải quyết hay không phụ thuộc vào cách xác định tình trạng hôn nhân và chứng cứ kèm theo.

1. Trường hợp vợ/chồng chỉ mất liên lạc, chưa bị tuyên bố mất tích

Trong trường hợp này, người còn lại vẫn có quyền nộp đơn ly hôn đơn phương theo quy định tại Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, nếu chứng minh được rằng:

Vợ chồng không còn chung sống thực tế
Quan hệ hôn nhân đã lâm vào tình trạng trầm trọng
Đời sống chung không thể kéo dài
Mục đích hôn nhân không đạt được

Khi tiếp nhận hồ sơ, Tòa án thường yêu cầu người khởi kiện:

Cung cấp địa chỉ cư trú cuối cùng của người mất liên lạc
Chứng minh đã nhiều lần tìm kiếm, liên hệ nhưng không có kết quả
Xác nhận của địa phương hoặc người thân (nếu có)

👉 Trường hợp không xác định được địa chỉ hiện tại của bị đơn, Tòa án sẽ thực hiện niêm yết công khai và tiến hành giải quyết vắng mặt bị đơn theo đúng trình tự tố tụng. Trên thực tế, rất nhiều vụ án ly hôn vẫn được giải quyết hợp pháp dù người bị kiện không tham gia phiên Tòa.

2. Có bắt buộc phải tuyên bố mất tích trước khi ly hôn không?

👉 Không phải mọi trường hợp đều bắt buộc phải tuyên bố mất tích.

Nếu người vợ hoặc chồng chỉ mất liên lạc, chưa đủ điều kiện hoặc chưa có quyết định tuyên bố mất tích của Tòa án, thì:

Người còn lại vẫn có thể yêu cầu ly hôn đơn phương
Tòa án sẽ xem xét trên cơ sở thực trạng hôn nhân chứ không căn cứ vào tình trạng mất tích

Tuy nhiên, trong thực tiễn tư vấn, luật sư thường khuyến nghị:

Nếu thời gian mất liên lạc chưa đủ 02 năm, nên tiến hành ly hôn đơn phương thông thường
Nếu đã biệt tích từ 02 năm trở lên, việc tuyên bố mất tích trước có thể giúp thủ tục ly hôn đơn giản và rõ ràng hơn về mặt pháp lý

3. Tòa án giải quyết ly hôn như thế nào khi bị đơn không có mặt?

Khi người bị yêu cầu ly hôn không đến Tòa án, không tham gia hòa giải hoặc xét xử, Tòa án sẽ:

Tống đạt, triệu tập hợp lệ theo quy định
Thực hiện niêm yết văn bản tố tụng nếu không xác định được địa chỉ
Tiến hành xét xử vắng mặt bị đơn

👉 Việc bị đơn không có mặt không làm mất quyền ly hôn của người còn lại, miễn là người khởi kiện thực hiện đúng và đầy đủ nghĩa vụ cung cấp thông tin cho Tòa án.

4. Những lưu ý quan trọng khi ly hôn đơn phương trong trường hợp mất liên lạc

Từ thực tiễn giải quyết, luật sư lưu ý người có nhu cầu ly hôn:

Cần xác định rõ địa chỉ cuối cùng của vợ/chồng
Chuẩn bị tài liệu chứng minh thời gian mất liên lạc
Trình bày rõ trong đơn ly hôn về thực trạng đời sống hôn nhân
Tránh nhầm lẫn giữa mất liên lạc và mất tích, vì đây là hai thủ tục hoàn toàn khác nhau

👉 Việc xác định đúng ngay từ đầu sẽ giúp rút ngắn đáng kể thời gian giải quyết vụ án và hạn chế việc Tòa án yêu cầu bổ sung, sửa đổi hồ sơ.

III. Vợ/chồng đã bị Tòa án tuyên bố mất tích – Có được ly hôn ngay hay không?

Trong thực tiễn, nhiều người tìm đến luật sư khi đã chờ đợi quá lâu, không còn bất kỳ tin tức nào về vợ hoặc chồng và đặt câu hỏi: “Nếu đã được Tòa án tuyên bố mất tích thì việc ly hôn có còn phức tạp không?”
Câu trả lời là: việc ly hôn trong trường hợp này sẽ thuận lợi hơn đáng kể, nếu thực hiện đúng trình tự pháp luật.

1. Căn cứ pháp lý cho việc ly hôn với người bị tuyên bố mất tích

Theo khoản 2 Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:

“Trong trường hợp vợ hoặc chồng của người bị Tòa án tuyên bố mất tích yêu cầu ly hôn thì Tòa án giải quyết cho ly hôn.”

Điểm đặc biệt trong trường hợp này là:

Người yêu cầu ly hôn không phải chứng minh mâu thuẫn hôn nhân
Chỉ cần xuất trình Quyết định tuyên bố mất tích còn hiệu lực

👉 Đây được xem là căn cứ pháp lý trực tiếp và rõ ràng để Tòa án chấp nhận yêu cầu ly hôn.

2. Vì sao phải tuyên bố mất tích trước rồi mới ly hôn?

Pháp luật quy định như vậy nhằm:

Xác định rõ tình trạng pháp lý của người vắng mặt
Bảo đảm việc giải quyết ly hôn không xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người đó
Tránh các tranh chấp phát sinh nếu người vắng mặt bất ngờ quay trở lại

Từ góc độ tư vấn, luật sư thường nhận thấy:

Những trường hợp đã biệt tích đủ 02 năm trở lên, việc tuyên bố mất tích trước sẽ giúp hồ sơ ly hôn được tiếp nhận và giải quyết nhanh hơn
Ngược lại, nếu chưa có quyết định mất tích, Tòa án thường phải áp dụng thủ tục ly hôn đơn phương thông thường, thời gian kéo dài hơn

3. Trình tự thực hiện ly hôn sau khi có quyết định tuyên bố mất tích

Sau khi Tòa án ban hành quyết định tuyên bố mất tích, người còn lại thực hiện các bước sau:

Chuẩn bị đơn yêu cầu ly hôn
Đính kèm Quyết định tuyên bố mất tích (bản sao hợp lệ)
Nộp hồ sơ tại Tòa án có thẩm quyền
Tham gia phiên làm việc theo giấy triệu tập (nếu có)

👉 Do đã có căn cứ pháp lý rõ ràng, quá trình giải quyết ly hôn trong trường hợp này thường ít phát sinh tranh cãi và không phải hòa giải như các vụ ly hôn thông thường.

IV. Thủ tục tuyên bố vợ/chồng mất tích

Trong nhiều trường hợp, việc tuyên bố vợ hoặc chồng mất tích là bước pháp lý bắt buộc trước khi nộp đơn ly hôn. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít hồ sơ bị kéo dài do chuẩn bị chưa đúng hoặc chưa đầy đủ ngay từ đầu. Dưới đây là những nội dung quan trọng mà người có nhu cầu cần nắm rõ.

1. Khi nào nên thực hiện thủ tục tuyên bố mất tích?

Luật sư thường khuyến nghị thực hiện thủ tục này khi:

Vợ/chồng biệt tích từ đủ 02 năm trở lên
Không có bất kỳ tin tức xác thực nào về việc còn sống hay đã chết
Đã tìm kiếm qua người thân, địa phương nhưng không có kết quả

👉 Trong trường hợp này, nếu chưa có quyết định tuyên bố mất tích, Tòa án thường chưa đủ căn cứ để áp dụng cơ chế ly hôn đặc thù theo khoản 2 Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình.

2. Hồ sơ yêu cầu tuyên bố mất tích gồm những gì?

Một bộ hồ sơ cơ bản thường bao gồm:

Đơn yêu cầu tuyên bố mất tích
Giấy đăng ký kết hôn
Giấy tờ tùy thân của người yêu cầu
Tài liệu chứng minh việc đã tìm kiếm nhưng không có kết quả (xác nhận của địa phương, người thân, cơ quan liên quan…)
Các giấy tờ khác theo yêu cầu của Tòa án (nếu có)

👉 Việc chuẩn bị đầy đủ chứng cứ ngay từ đầu sẽ giúp Tòa án nhanh chóng thụ lý và hạn chế yêu cầu bổ sung hồ sơ nhiều lần.

3. Tòa án nào có thẩm quyền giải quyết?

Yêu cầu tuyên bố mất tích được nộp tại:

Tòa án nơi người bị yêu cầu tuyên bố mất tích cư trú cuối cùng

Trong trường hợp không xác định được nơi cư trú cuối cùng:

Tòa án sẽ xem xét theo quy định về thẩm quyền đặc biệt của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Kết luận

Có thể thấy rằng, vợ hoặc chồng mất liên lạc, mất tích không đồng nghĩa với việc không thể ly hôn. Tuy nhiên, để Tòa án giải quyết đúng và nhanh, người có nhu cầu ly hôn cần xác định chính xác tình trạng pháp lý của người vắng mặt ngay từ đầu.

Nếu vợ/chồng chỉ mất liên lạc, người còn lại vẫn có quyền yêu cầu ly hôn đơn phương, Tòa án sẽ giải quyết theo thủ tục tố tụng thông thường, kể cả trong trường hợp bị đơn không có mặt.
Nếu vợ/chồng đã bị Tòa án tuyên bố mất tích, việc ly hôn sẽ đơn giản hơn về căn cứ pháp lý, không cần chứng minh mâu thuẫn hôn nhân.

Trong các vụ việc ly hôn có yếu tố mất tích, mất liên lạc, việc lựa chọn đúng hướng xử lý ngay từ đầu có ý nghĩa quyết định đến thời gian và kết quả giải quyết vụ án. Do đó, người có nhu cầu ly hôn nên chuẩn bị hồ sơ cẩn trọng và cân nhắc tham vấn ý kiến chuyên môn, đặc biệt khi vụ việc có con chung hoặc kéo dài nhiều năm.

Xem thêm tại: Ly hôn khi không biết địa chỉ vợ/ chồng mới nhất 2025

Thông tin liên hệ:

Văn phòng Luật sư Châu Đốc – Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh
📍 Địa chỉ: 92/49/7/20 Nguyễn Thị Chạy, khu phố Chiêu Liêu, Phường Dĩ An, Thành phố Hồ Chí Minh.
📞 Điện thoại: 0987 79 16 32
✉️ Email: luattamduc.law@gmail.com
🌐 Website: luattamduc.vn
📘 Facebook: Luật sư Dân sự
🎵 TikTok: @luatsutuvantphcm
📍 Google Maps: Xem bản đồ
🕐 Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7 (8:00 – 17:00)

DỊCH VỤ LUẬT SƯ, LUẬT SƯ DÂN SỰ, LUẬT SƯ HÔN NHÂN, Tin tức

Vợ/chồng mất tích, mất liên lạc có ly hôn đơn phương được hay không? (mới nhất 2025)